Źródło: „Zabawy dla dzieci z autyzmem”- Magdalena Sabik, Anna Szczypczyk

 

ZABAWY RUCHOWE

 

Balon na ręczniku

Co przygotować? Nadmuchany balon lub piłkę plażową, ręcznik (może być flanelowa pielucha, poszewka od dużej poduszki).

Jak się bawić? Stajemy naprzeciw siebie, trzymając między sobą rozciągnięty ręcznik. Umieszczamy na nim balon i delikatnie kołyszemy, licząc do 10; na „dziesięć” wyrzucamy balon do góry. Jeśli jest on zbyt lekki, warto próbować z cięższą piłką.

Mała zmiana:

  1. Wrzucamy do balonu groszek (dodatkowa stymulacja słuchowa)
  2. Poruszamy się do przodu, do tyłu, w bok i zatrzymujemy na umówiony sygnał.

Jeśli zabawa jest dla dziecka trudna, postaraj się znaleźć drugą osobę, która stanie za dzieckiem i mu pomoże. Na początek można liczyć do trzech.

 

Gry z woreczkami

Co przygotować? Woreczki z grochem, pudełko kartonowe lub inny pojemnik (np. miskę), wybrane przyrządy do przenoszenia woreczków: drewnianą łyżkę, szczypce.

Jak się bawić? Zabawa polega na rzucaniu lub przenoszeniu woreczków do celu. Warto zacząć od naprzemiennego wrzucania woreczków do miski ustawionej ok 0,5 metra od dziecka i rodzica siedzących na dywanie. Stopniowo rozwijamy zabawę w rzucanie do celu- zwiększamy odległość, stawiamy miskę na krześle. Zamiast rzucać możemy przenosić woreczki na dłoni lub za pomocą przyrządów takich jak drewniana łyżka.

Mała zmiana:

  1. Przed zabawą ukrywamy woreczki w pokoju i podpowiadamy dziecku, gdzie można je odnaleźć. Dopiero po ich znalezieniu dziecko bawi się w rzucanie lub przenoszenie do celu.
  2. Możemy przenosić woreczki pojedynczo na chustce. Woreczek zrzucamy do miski.

Tę zabawę wykonujemy naprzemiennie. Raz rodzic, raz dziecko rzuca lub przenosi woreczek.

 

Tor przeszkód

Co przygotować? Duże i małe krzesło, stolik, zrolowany koc, pudło kartonowe.

Jak się bawić? Układamy tor przeszkód dla dziecka. Pokazujemy lub tłumaczymy jak pokonać przeszkody. Następnie zachęcamy dziecko, aby je pokonało w wyznaczonej kolejności. Początkowo pomagamy mu, np. trzymając za rękę lub idąc obok. Stopniowo zmniejszamy wsparcie.

Przykładowy tor przeszkód (ważne, aby zachować kolejność!); przeskoczenie z podkładki na podkładkę, wejście na krzesło, zejście z krzesła, przejście po zrolowanym kocu lub dywanie, wrzucenie piłki do miski.

Mała zmiana:

  1. Do znanego dziecku toru dokładamy nowe zadania, np. dziecko pokonuje go, niosąc piłkę.
  2. Dziecko przeprowadza przez tor swojego misia, a następnie rodzica. Dobrze jest czekać na informacje ze strony dziecka (jak iść czy już iść).

 

Na sygnał

Co przygotować? Dzwoneczek lub inny instrument, dwie podkładki (lub dywaniki łazienkowe).

Jak się bawić? Rodzic dzwoni dzwoneczkiem, biegając razem z dzieckiem. Kiedy przestaje wydawać dźwięk należy się zatrzymać i zająć miejsce na podkładce. Po jakimś czasie następuje zmiana: dziecko dzwoni i daje sygnał do zatrzymania się.

Mała zmiana:

  1. Wprowadzamy dwa rodzaje miejsc do zatrzymania się. Gdy muzyka przestanie grać, dziecko patrzy, które miejsce wskazuje mu dorosły.
  2. Osoba, która gra, siedzi na wyznaczonym miejscu. Dziecko biega samo i reaguje tylko na dźwięk.

 

Z liną

Co przygotować? Miękką, plecioną linę.

Jak się bawić? Zabawa polega na uznaniu liny za trasę, po której chodzimy lub którą przekraczamy. Układamy linę na podłodze. Rodzic pokazuje dziecku, jak po niej chodzić, np. stopa za stopą. Dziecko go naśladuje. Następnie zmieniamy ułożenie linii, np. układając ją w okręg lub linię falistą.

Mała zmiana: Chodzimy po linie stopa obok stopy lub tyłem.

 

Udawanie zwierząt

Co przygotować? Ilustracje przedstawiające zwierzęta, np. słonia, kota, węża, żabę, ptaka lub figurki tych zwierząt.

Jak się bawić? Pokazujemy dziecku ilustrację i sposób, w jaki porusza się dane zwierzę, np. słoń- tupanie na ugiętych nogach udające ciężkie stąpanie, żaba- podskoki z przysiadu, kot- delikatne chodzenie na palcach, rak- poruszanie się do tyłu. Gdy dziecko zna już sposób poruszania się odpowiadający danemu zwierzęciu, pokazujemy kartę i prosimy: „Pokaż, jak chodzi słoń”. Możemy zamienić się rolami.

Mała zmiana: Zamiast zwierząt możemy wykorzystać karty z pojazdami, np. samochodem osobowym, autobusem, pociągiem, lub statkiem, samolotem.

 

ZABAWY MANIPULACYJNE

Papierowe zabawy

Co przygotować? Kartki papieru w formacie A3 i A4, pisaki, nożyczki, klej, taśmę klejącą, auto.

Jak się bawić?  Mówimy dziecku, co będziemy robić, np. „Zobacz, zrobimy lunetę”. Zwijamy papier i sklejamy go taśmą. Następnie patrzymy przez lunetę na różne przedmioty i na drugą osobę. Kiedy dziecko nauczy się zwijać papier, możemy przejść do kolejnej zabawy z jego użyciem. Robimy garaż. Składamy kartkę na pół i ustawiamy na stole. Autko może wjechać do garażu i wyjechać z niego.

Mała zmiana:

  1. Zegarek- sklejony pasek papieru z narysowanym zegarkiem.
  2. Trąbka- zwinięty i wydłużony papier.
  3. Samolot- po złożeniu papieru puszczamy samolot.

 

Gra z klamerkami

Co przygotować? Po cztery klamerki do bielizny w kolorach: czerwonym, żółtym, zielonym, niebieskim, pudełko z oklejonymi ściankami w tych samych kolorach, worek lub poszewkę na jaśka.

Jak się bawić? Do worka wrzucamy klamerki, na stole ustawiamy pudełko. Na zmianę losujemy klamerki i przypinamy do ścianki w takim samym kolorze.

Mała zmiana:

  1. Rzucamy kostką- przypinamy odpowiednią liczbę klamerek.
  2. Na stole układamy cztery papierowe talerzyki, każdy ma na środku kółko w innym kolorze. Zadaniem osoby, która losuje klamerkę jest wybrać odpowiedni talerzyk.
  3. W worku są klamerki tylko w dwóch kolorach. Osoby biorące udział w zabawie mają po jednym kolorowym talerzyku. Losują na zmianę klamerki i sprawdzają, czy pasują one do talerzyka, czy nie. Jeżeli tak- przypinają, jeżeli nie- odkładają do worka. Wygrywa osoba, która pierwsza przypnie do swojego talerzyka wszystkie klamerki.

 

ZABAWA PLASTYCZNO- TECHNICZNA

Kolorowe kropki

Co przygotować? Ołówek, kartkę papieru dowolnego formatu z narysowanymi parami kropek w różnych kolorach, kredki.

Jak się bawić? Dorosły pokazuje, jak odnaleźć parę kropek i połączyć je linią, a następnie zachęca dziecko, aby zrobiło to samo. Jeśli ma ono trudności z samodzielnym narysowaniem linii, możemy mu pomóc. Na zmianę dobieramy pary, aż połączymy wszystkie kropki. Nazywamy kolory. Możemy też zadawać sobie wzajemnie zadania- prosimy dziecko: „Połącz zielone kropki” albo pytamy „Jaki kolor kropek mam połączyć?” (niemówiące dziecko może podać odpowiednią kredkę).

Mała zmiana:

Dziecko i dorosły na zmianę losują kredki, np. z worka, następnie szukają kropek w tym samym kolorze i łączą je liniami.

 

ZABAWY MUZYCZNO- RYTMICZNE

Poszukiwanie pozytywki

Co przygotować? Pozytywkę lub inny przedmiot grający, dwa pudełka, dwie miski.

Jak się bawić? Pokazujemy dziecku przedmiot (np. pozytywkę) oraz demonstrujemy dźwięk, który ona wydaje. Następnie ukrywamy go pod jednym z dwóch pudełek (misek) i czekamy na reakcję dziecka. Jego zadaniem jest odnaleźć grający przedmiot. Później chowamy go, gdy dziecko nie patrzy i ponownie zachęcamy, aby poszukało skąd pochodzi dźwięk.

Mała zmiana:

  1. Ukrywamy pozytywkę w pomieszczeniu bez użycia pudełek. Gdy dorosły schowa przedmiot, prosi dziecko, aby weszło do pokoju i go znalazło.
  2. Wprowadzamy zmianę ról- dorosły wychodzi z pokoju a w tym czasie dziecko (czasem z pomocą drugiej osoby- dorosłego) chowa pozytywkę.

 

Muzyczne zagadki

Co przygotować? Komplet instrumentów lub przedmiotów wydających dźwięki (np. szeleszczący papier, łyżeczki, pudełko zapałek), zdjęcia lub ilustracje tych przedmiotów.

Jak się bawić? Pierwszym etapem zabawy jest nauczenie dziecka związku między dźwiękiem instrumentu (przedmiotu) a zdjęciem. W tym celu wydajemy dźwięk, nie chowając instrumentu i równocześnie pokazujemy zdjęcie lub ilustrację. Gdy dziecko zna już różne dźwięki przechodzimy do drugiego etapu- zaczynamy zadawać zagadki. Chowamy przedmiot za plecami lub przegrodą (np. w postaci kartonowego pudła, kuchennej tacki opartej o krzesło) i wydajemy dźwięk. Zadaniem dziecka jest rozpoznać go i nazwać lub wskazać odpowiednie zdjęcie.

Mała zmiana:

  1. Zamiast zdjęć możemy położyć przedmioty. Gdy zadamy dźwiękową zagadkę, dziecko wskazuje odpowiedni przedmiot.
  2. Zamieniamy się rolami- dziecko gra, dorosły odgaduje.

 

Taniec z rekwizytami

Co przygotować? Muzykę (najlepiej instrumentalną lub inną rytmiczną), rekwizyty do tańca: papierowe talerze, chusteczki z lekkiego materiału, wstążki, pałeczki, balony (do wyboru).

Jak się bawić? Wybieramy jeden rekwizyt (taki sam dla dziecka i dorosłego) i włączamy muzykę. Do rytmu wykonujemy ruch i zachęcamy dziecko, aby nas naśladowało. Zaczynamy od prostych ruchów w pozycji stojącej lub siedzącej. Gdy dziecko nie ma trudności z naśladowaniem, staramy się poruszać z rekwizytem po pokoju i w ruchy wykonywać jakąś czynność, np. pląsając po pomieszczeniu machamy chustką nad głową lub maszerując uderzamy pałeczka o pałeczkę.

 

ZABAWY TEMATYCZNE

 

Ładowanie wagoników

Co przygotować? Kilka pojemników (np. pudełka po butach dziecięcych, po lodach lub po jogurtach), większe pudełko z małymi przedmiotami do segregowania (np. guzikami), spinaczami, zakrętkami, korkami od butelek, klockami, szyszkami, muszelkami), dwie podkładki.

Jak się bawić? Pojemniki łączymy ze sobą tak, aby powstał pociąg. Bawimy się z dzieckiem w ładowanie wagoników, opowiadamy, co należy włożyć do pierwszego z nich, co do drugiego. Ładujemy wagoniki wspólnie, najlepiej na zmianę. Po zakończeniu pociąg jedzie po pokoju aż do stacji oznaczonej podkładką i tam rozładowuje towar.

Mała zmiana:

  1. Na wagonikach przyklejamy symboliczne oznaczenia, np. na pierwszym przyklejamy karteczkę z narysowaną muszelką.
  2. Oprócz oznaczeń przedmiotów, które wkładamy do wagoników, przyklejamy również cyfrę, np. 3 muszelki, 2 spinacze.

 

Worek rozmaitości

Co przygotować? Nieprzeźroczysty worek płócienny (może to być poszewka na jaśka), drobne przedmioty o różnych kształtach (np. łyżeczkę, drewniany klocek, piłeczkę, kredkę), zdjęcia przedmiotów lub ich rysunki.

Jak się bawić? Podajemy dziecku pojedynczo przedmioty, aby mogło ich dotknąć a następnie wrzucić do worka. Każdy z nich nazywamy. Na stole układamy zdjęcia tych przedmiotów. Następnie losujemy naprzemiennie rzeczy bez zaglądania do worka. Wyciągnięty przedmiot umieszczamy na jego zdjęciu. Możemy również wyznaczyć przedmiot, który dziecko ma odszukać, podając jego nazwę lub kładąc przed dzieckiem jedno wybrane zdjęcie.

Mała zmiana:

Zamiast zdjęć możemy położyć przedmioty.